آشنایی با روانشناسی

 

                                                                     

روانشناسی چیست؟


چقدر خودمان را می شناسیم؟ آیا از احساسات خود آگاهی داریم؟ این احساسات از کجا ناشی می شوند؟ آیا این روزها احساس بی حوصلگی می کنید بدون آنکه دلیلی برای آن پیدا کنید ؟ چگونه بر استرس و نگرانی های روزمره غلبه کنیم ؟ آیا می توانیم نگاه خوشبینانه تری نسبت به خودمان ، دیگران و دنیا در خود پرورش بدهیم؟ چه طور می توانیم از شر یک عادت کهنه خلاص شویم؟ تا به حال فکر کرده اید معنی خوابهایمان به خصوص خوابهایی که تکرار می شوند چیست؟ چرا با اینکه غذای کمتر یا بیشتری می خوریم، تغییری در وزن ما ایجاد نمی شود ؟ آیا زنان و مردان متفاوت از همدیگر فکر؛، احساس و رفتارمی کنند ؟ چرا نمی توانیم با خانواده، همسر، دوستان و همکاران ارتباط خوبی برقرار کنیم ؟ آیا در برقراری رابطه جنسی دچار مشکل شده اید؟ از سلامت جنسی چه می دانیم؟ آیا ازدواج کردن نیاز به مهارت دارد؟چه مهارتهایی؟ آیا زمان آن رسیده که به رابطه خود خاتمه دهیم؟ چه طور می توان طلاق موفقیت آمیزی داشت؟ چه موقع می توانیم به اهداف و خواسته هایمان دست پیدا کنیم؟
چگونه با فرزندان خود به شیوه درستی رفتار کنیم؟ آیا در خانواده یا اطراف شما افراد عصبانی، ناراحت یا افسرده وجود دارند؟ چه احساسی به شما منتقل می کنند؟ چه طور می توانید با آنها برخورد مناسبی داشته باشید ؟


اینها نمونه ای از سوالات یا مسایلی است که ممکن است برای هر کدام از ما پیش بیاید، درسته؟

تا امروز به فکر پاسخگویی به این سوالات افتاده اید؟ چه روشی رابرای رویارویی با مسایل و سوالاتتان انتخاب کرده اید؟ آیا این روش شمارا به نتیجه دلخواه و مورد نظرتان رسانده است؟
شاید در زندگی همه ما مواقعی پیش آمده که احساس کرده‌ایم به تنهایی از پس مساله ای که با آن مواجهه می شویم، برنمی‌آییم یا حداقل نیاز به مشورت با یک فرد قابل اعتماد داریم.
گاهی در چنین مواقعی گوشی تلفن را برمی داریم و برای قابل اعتمادترین دوست‌ یا نزدیک‌ترین اقوام خود مسایل خود را می گوییم یا به قول معروف، درددل کنیم.
اما واقعیت این است که پاسخ درست برخی سوالات و مسایل را تنها با کمک متخصصان می توان یافت.


تخصصی که در پیدا کردن پاسخ سوالاتی نظیر سوالات بالا به ما کمک می کند، روانشناسی است.


روانشناسی؟!

روانشناسی ، واژه ای است که تعریف آن دشوار است و ممکنه هر کدام از ما یک تعریف و تصوری برای آن داشته باشیم علم خواندن ذهن آدمها، کمک به افرادی که مشکلات روانی دارند، علمی که با آن می توان درون خود را شناخت و هزاران تعریف دیگر .
  

                                

                                                                
  تعریف علمی روانشناسی چیست؟

روان شناسی عبارت است از مطالعه و شناخت علمی چگونگی و چرایی ابعاد مختلف رفتار موجود زنده، به ویژه انسان. در این تعریف بیشترین توجه به رفتار و جنبه های مختلف آن است. به دیگر سخن، به یک معنا می توان روان شناسی را رفتار شناسی نامید، چرا که موضوع اصلی روان شناسی به عنوان یک علم رفتاری ، مطالعه فعالیت ها و واکنش های حیوان وانسان در شرایط و موقیعت های مختلف است.
منظور از رفتار در روان شناسی، «آن دسته از فعالیت‌هایی است که بوسیله یک فرد دیگر یا با دستگاه‌های آزمایشگاهی قابل مشاهده است»، و منظور از فرآیندهای ذهنی» یعنی آن دسته از فعالیت‌هایی که قابل مشاهده مستقیم نیست، ولی می‌توان آن را از روی آثارش در رفتار فرد استنباط کرد».

نمونه‌هایی از رفتار عبارتند از : مطالعه کردن ، صحبت کردن ، ورزش کردن ، خوابیدن ، حرف زدن در خواب ، آب دهان انداختن ، گره کردن مشتها و ... و نمونه‌هایی از فرآیندهای ذهنی عبارتند از : حل مسئله ، سبک تفکر ، تغییرات مربوط به حافظه و یادگیری ، ادراک و ... .

روانشناسی از تمام نظام‌های علمی موجود قدمت بیشتری دارد. می‎توان ریشه‌های آن‌ را تا سده چهارم و پنجم پیش از میلاد با دانشمندانی چون افلاطون و ارسطو دنبال نمود. ولی به قول هرمن ابینگهوس، قرن ۱۹، ”روانشناسی پیشینه‌ای دراز اما تاریخچه‌ای کوتاه دارد (شولتز و شولتز، ۱۳۷۲، ص ۱۸). یک فیلسوف تحصیل کرده آلمانی بنام رادولف گوسلنیوس ابداع کننده اصطلاح «روان‌شناسی» است (۱۹۵۰). معنی ریشه کلمه روان‌شناسی از کلمه (روان) بمعنای "روان در زبان یونانی است. تا حدود اواخر سده نوزدهم، روان‌شناسی به عنوان شاخه‌ای از علم فلسفه شناخته می‌شد. و همچنین به عنوان یک کیش در برخی فرهنگ‌ها در نظر گرفته می‌شد که شامل تهاجم افکار و نابودی یگانگی درونی می‌گردید. در سال ۱۸۷۹ شخصی بنام ویلهلم وندت (که به پدر روان‌شناسی نیز معروف است) اقدام به تأسیس یک آزمایشگاه در دانشگاه شهر لایپزیک آلمان نمود که تمرکز اصلی آن بروی مطالعات روان‌شناسی قرار داشت. در سال ۱۸۹۰ ویلیام جیمز درکتاب خود با نام "اصول روان‌شناسی به بسیاری از پرسشهای مطرح شده در باب بنیادهای روان‌شناسی که تا سالها بعد توسط روانشناسان مطرح گردیده بودند، پاسخ داد. از دیگر افراد مطرح در این رشته هرمن ابینگواس (پیشتاز تحقیقات حافظه)، دانشمند روسی با نام ایوان پاولف (شخصی که مبتکر فرآیند یادگیری شرطی شدن کلاسیک است) می‌باشند.


موضوع علم روان شناسی، فرآیندهای ذهنی و رفتار است. در زمینه فرآیندهای ذهنی، هرچند مطالعه ذهن و فرآیندهای آن به زمان یونان باستان بر می گردد اما مطالعه علمی آن به کمی بیشتر از یک قرن بر می گردد و در ارتباط با رفتار، روان شناسی از چهار طریق به بررسی آن می پردازد:


١. توصیف رفتار و این که این رفتار چیست و به چه ترتیبی عینیت پیدا می کند.
٢. تبیین رفتار: یعنی علت یابی رفتار.
٣. پیش بینی: قدم سومی که روان شناسی بر می دارد این است که به دنبال توصیف و تبیین رفتار امکان پیش بینی رفتار را میسر می کند.
4. تغییر رفتار که در واقع نوعی کاربرد علم روان شناسی است و به تناسب در بعضی از شاخه های علم روان شناسی از تغییر رفتار هم تحت عنوان یک هدف نام برده می شود.


روان‌شناسی امروز به حدود ۵۴ رشته و شاخه متفاوت از قبیل روان‌شناسی بالینی، روان‌شناسی کودکان و کودکان استثنائی، روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، روان‌سنجی، روان‌کاوی، روان‌شناسی مهندسی، روان‌شناسی فیزیولوژیک, روان‌شناسی ورزش, روان‌شناسی مدیریت و... تقسیم شده‌است. روان‌شناسی به مطالعه مفاهیمی مانند هوش، رفتار، هیجان‌ها (احساسات)، روابط درونی و روابط اجتماعی و شخصیتی فرد می‌پردازد.